Şu anda dünyada el yazması eserler açısından en zengin ülke neresidir dense, bunun cevabı “Türkiye’dir” olur. Bunun biz farkında mıyız? Belki birazcık. Tam on senedir yazma eserler hakkında bir kanunu dört dörtlük çıkaramadık. Sanki komisyona havale edilmiş gibi.

Şimdi komisyon görüntülerinden anlaşılıyor ki; bütün yazma eserlerin gözetimi, muhafzası bir tek kurumda toplanacak. Bunu kamuoyu, eserlerin hepsi Ankara’da toplanacak gibi anladı. Eğer böyle ise enine boyuna düşünülmesi gerekli.

Anadolu’nun en ücra köylerinde binlerce yazma eser olduğunu tahmin ediyorum. Bir köydeki çekimlerim esnasında, köylü vatandaşın elinde Abdurrahman Cüzeyri hazretlerinin Divanını görünce şaşırmıştım. Böyle kitaplar, tarihî eser kaçakçıları için kolay yutulacak lokmadır. Bu eserlerin kaçakçılığı ile mücadele, uyuşturucu kaçakçıları ile mücadeleden belki daha önemlidir.

Bu yazma eserler Anadolu kültürünün tapu senetleridir. Elinde; dedesinden, büyük dedesinden intikal eden el yazması kitap olanlar ne yapsın! Kendi okumayı bilmiyor. İlk aklına gelen bunu satsam, bana bir merhem olur mu sorusudur. Buna çok para verenler de, gayri kanuni yollardan kendileri de kazanacakları için verirler.

Vatandaş bunu göğsünü gere gere, devletine teslim etmelidir. Manevi olmasa da maddi ve tatmin edici bir bedeli de devlet gözden çıkarmalı. Kaçak benzin, mazot durumuna düşürmemeli. Yazma eser kütüphanelerindeki Kültür Bakanlığınca yapılan çalışmaları yakından görmekteyim. Çok faydalı şeyler yapılıyor. Ama yeterli değil. Gençlerin bu eserlere ulaşması için kütüphaneler yurt sathına yayılmalıdır. Yetmez onları özendirmeli.

Topkapı Sarayı Kütüphanesine veya arşivine ne zaman uğrasam, hep yabancı araştırmacıları görüp kendimce utanır, kahrolurum. Söylenir dururum. Bazen ilaç için bir gencimizi görsem derim. Ama yok işte. Yazık. Yazma eserler kanun tasarısını görmedim.

Bu eserlerin okunup araştırılmasına gençliği özendirme hususları var mı. Yoksa hemen gündeme alınmalı. Mesela bu eserleri bugünkü dile çevireceklere uygun harçlıklar verilmeli. Müsabakalar düzenlenmeli. Bu çalışmalarla şu an ulaşamadığımız, altın değerindeki bilgileri ülkeye tekrar kazanacağız. Sahhaflar mesesini de ileride yazacağım.