Sual: Birkaç kişi cemaatle namaz kılarken, kimi imam olmak istemiyor, kimi de hiç teklifsiz imam oluyor. Uygun mudur?

CEVAP
Ümmînin, ümmî olanlara imam olması câizdir. Ümmî, Kur’an-ı kerimi yüzünden okumasını bilmeyen kişidir. Ümmînin, Kur’an-ı kerim okumasını bilene imam olması câiz değildir. Tecvit ile okuyamayan da, tecvit ile okuyana imam olamaz. Kendisinden daha ehli var iken imamlığa geçmek uygun olmaz.

İmam olmanın sorumluluğu büyüktür. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Kur’an-ı kerimi en iyi okuyan imam olsun; bunda eşit olunca, sünneti [İslâmiyetin hükümlerini] en iyi bilen imam olsun, bunda da eşit olursa, en yaşlı olan imam olsun!) [Müslim] (Ezan okumak için koşun, fakat imamlığa atılmayın!) [İbni Ebi Şeybe]

(İmam olunca namazı hafif kıldırın! Cemaatin içinde, küçük, yaşlı, hasta ve ihtiyaç sahibi olabilir. Yalnız kılarken uzatabilirsiniz.) [Buhârî] (İmam olan, Allahtan korksun, imamlık ettiklerinin sorumluluğunu yüklendiğini bilsin! Eğer imam namazı eksiksiz kıldırırsa, cemaatin sevâbı kadar da imama sevâb verilir. Eğer eksik kıldırırsa, günahı yalnız imama olur.) [Taberânî] (Bir yere ziyârete giden kimse, onlara imamlık yapmasın!) [Tirmizî]

Ehil olmayanlar, bu sorumluluktan kaçmalı, ehil olanlar da bu vazifeden imtina etmemelidir! Kur’an-ı kerimi tecvit üzere okuyan ve İslâmiyeti iyi bilen imam olmalıdır. Kendinde imamlık şartları bulunan kimsenin tevâzu ediyorum zannıyla imamlıktan imtina edip, yerine imamlık şartları bulunmayanı geçirerek, imamlıktan kaçması uygun olmaz.

Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Kıyâmetin dehşeti içinde, üç sınıfın korkmadığı ve hesap vermediği görülür. Bunlar misk tepelerinde, mahşer halkının hesabı görülünceye kadar otururlar. Bunlardan biri, bir topluluğun rızâsı ile onlara imamlık edenlerdir.) [Taberânî] (İmam ile müezzin, cemaatın sayısı kadar sevâba kavuşur.) [Ebûşşeyh]

- Yâ Resûlallah, bana bir amel bildir ki, yalnız onu işlemekle Cennete gideyim.
- Senin vâsıtanla namaza gelmeleri için kavminin müezzini ol!
- Yâ Resûlallah bunu yapamam.
- O hâlde sana uyup namaz kılmaları için kavminin imamı ol! - Onu da yapamam yâ Resûlallah.
- O vakit namazı ilk safta kıl! (Buhârî)

İmamlığa daha lâyıksa, oğul babasına imam olur. (Halebi)